Nvidia-chips liggen aan grondslag van China's krachtigste AI-modellen

Onderzoek wijst erop dat China's belangrijkste open-weight AI-modellen zijn getraind met Nvidia-chips die de VS heeft verboden te exporteren naar China. Tegelijk stapte Nvidia-ceo Jensen Huang deze week op na een onthulling over een affaire met een leidinggevende van een bedrijf dat in illegale chiphandel is genoemd.

Wat er gebeurde

Een onderzoek door Unemployment Labs en analyses van Will DePue vonden aanwijzingen dat toonaangevende open-weight modellen van Chinese partijen getraind zijn met Blackwell GPU's. Die Blackwell-chips zijn door de VS verboden voor export naar China of Chinese bedrijven.

De onderzoekers zagen specifiek vingerafdrukken van Blackwell-gebruik in modellen van onder meer Moonshot AI en DeepSeek. Eerder zei de Amerikaanse adviseur Michael Kratsios ook dat Moonshot export-banned Nvidia-chips gebruikte, op basis van Amerikaanse inlichtingendiensten.

Epoch AI schat dat ongeveer twee miljoen geavanceerde chips in 2024 en 2025 via constructies China binnenkwamen. Een deel van die chips zou via offshore datacenters zijn gebruikt, met name in landen als Malaysia. Epoch noemt ook dat ongeveer 275.000 Nvidia AI-accelerators in 2024 en 2025 naar Malaysia zijn gegaan.

Megaspeed en dochter Speedmatrix worden genoemd als centraal in de handel. Megaspeed is onderzocht door de Amerikaanse en Singaporese autoriteiten. Bloomberg meldde dat een bedrijf met connecties naar een leidinggevende van Megaspeed betrokken zou zijn bij het smokkelen van verboden Nvidia-chips naar een datacenter in Shanghai.

Nvidia-ceo Jensen Huang trad deze week terug nadat hij een affaire had toegegeven met Alice Huang, een leidinggevende van Megaspeed. Alice Huang is ook genoemd in beschuldigingen dat zij mogelijk als agent van Chinese inlichtingendiensten fungeerde. Nvidia en Huang zeggen dat Nvidia-medewerkers datacenters van Megaspeed hebben bezocht en hun legitimiteit hebben bevestigd.

Een short-onderzoek van Culper stelde eerder dat Nvidia een 'China problem' heeft omdat veel omzet door Chinese vraag komt, ook via externe datacenters of mogelijk illegale invoer. Culper stelde dat de kortpositie niet was gebaseerd op een verwachte Amerikaanse sanctie, maar op de Chinese reactie die de binnenlandse chipindustrie zou kunnen stimuleren.

Er ligt volgens bronnen ook een voorraad van H200-chips in Hongkong die wacht op verzending naar China. Analisten verschillen van mening over waarom deze zendingen vastzitten. Mogelijke verklaringen zijn voorbereidingen voor handelsafspraken of zorgen over surveillance in de chips.

Op dit moment zijn Amerikaanse bedrijven beperkt verplicht om te controleren wat klanten doen met gecontroleerde goederen. Als onderzoekers bewijzen dat smokkeling plaatsvond en dat executives daarvan wisten, kan dat grotere juridische problemen opleveren voor Nvidia. Ook zijn er vragen gerezen over de rol van functionarissen bij justitie die toezicht houden op exportvergunningen.